Portret van een pelgrim – Clemens Sweerman

Clemens Sweerman - Santiago de CompostelaClemens Sweerman
is geboren in 1946
en woont in Nieuw-Vennep.

Clemens  ondernam zijn eerste pelgrimstocht in 1984
samen met een vriend,
met de fiets

van Midden-Frankrijk naar Cabo Finisterre en weer terug.


Wat was de aanleiding voor je tocht?
De eeuwenlange St.Jacobstradities die langs de rijke Europese Cultuurhistorie nog steeds tastbaar aanwezig zijn en weer flinke nieuwe oplevingen ondervinden. Verder dat die St.Jacobstraditie al bij mij om de hoek in Haarlem aanwezig was en waar mijn fietsvriend bij betrokken was. Van hem kreeg ik de levende legende aangereikt en samen trokken we op verder onderzoek naar Santiago en het voor fietsers onbekende Spanje. Daarnaast moest ik mijn zelfvertrouwen weer wat opvijzelen na een plotselinge ernstige aandoening, die mijn werk en leven relatiever maakte.

clemens_berg

Maakte je je zorgen voor vertrek?
Voor de tocht zelf maakte ik me geen zorgen, want ik had al grotere fietsreizen ondernomen. Toch werd het één groot inspirerend avontuur met allerlei ontdekkingen en ontmoetingen, waarvan ik mij onderweg afvroeg waarom van die facinerende landschappen en eeuwenoude gebouwen en overblijfselen van onze voorvaderen geen routes en fietsgidsjes bestonden: daar ben ik onderweg dus zelf maar mee begonnen om anderen op het spoor te brengen. Dat is in de loop der jaren gegroeid en flink uit de hand gelopen, maar geeft wel voldoening.

Wat was je belangrijkste ontdekking?
De historische ontwikkelingen van Europa met alle cultuuruitingen hebben zich vanaf de periode van Karel de Grote voor een groot deel langs de verschillende pelgrimsroutes voorgedaan als voorlopers van een Europese eenwording. Deze vormen dus de rode draad in mijn routes. Het is een fantastisch gevoel daar deel van uit te maken door op een menselijke schaal te trekken langs al die verschillen in landschappen, taal, gewoonten, bouwwijzen, maaltijden, en waar je van huis uit al op korte afstanden afwisselend en open doorheen kunt fietsen. Verder dat het niet van belang is om een etappe te moeten halen, maar dat je dat laat afhangen van situaties onderweg die op je afkomen en een bron kunnen zijn voor onverwachte ontmoetingen en improvisaties. Een vaste planning geeft alleen maar onnodige druk met inlevering van veel plezier.

Met de fiets als vervoermiddel op pelgrimstochten maak je een hele reeks van mooie, ontroerende, verbazende en inspirerende momenten en ontmoetingen mee.

clemens_wobienWat was je mooiste ervaring?
Met dat soort vragen weet ik nooit goed raad, omdat de vraag geheel kenmerkend is voor de huidige tijdgeest. Zoals van een snelle programmamaker, die zich niet in persoon of onderwerp wil verdiepen, maar wil scoren. Of van een prestatiegerichte fietser die haastige kilometers wil maken zonder de omgeving op zich te laten inwerken. Of de vragen van een fietser die met de minste inspanningen slechts interesse heeft in de mooiste delen van de Santiagotocht, en de rest wil overslaan. Met de fiets als vervoermiddel op pelgrimstochten maak je een hele reeks van mooie, ontroerende, verbazende en inspirerende momenten en ontmoetingen mee. Als je toch wat wil horen dan is een belangrijke ervaring het vertrouwen dat je als vreemde snuiter onderweg krijgt van inwoners. Een heel primair gevoel dat vooral westelijk Nederland geheel schijnt te zijn kwijtgeraakt.

Wat was onmisbaar onderweg?
Vooral kaarten en een notitieblokje zijn voor mij onderweg onmisbaar evenals een camera. Daarnaast is het schelpsymbool van de pelgrim een voorwerp dat op wonderlijke wijze meteen een band schept onderweg naar anderen. Verder staat de bepakte fiets symbool voor mijn trekken. Sommige fietsers denken dat ik bij al die tochten wel een superfiets moet hebben en willen precies weten welk merk en uitvoering. Helaas is die fiets voor mij geen statussymbool maar een nuttig vervoermiddel, toegerust voor het doel.

Wat heb je meegenomen in je huidige leven?
In grote mate tevreden te zijn met wat je hebt en kunt doen. Met een paar geschikte fietstassen en een tentje kom je op twee bandjes de hele wereld over als je je weet aan te passen en het eigen wereldje achterlaat. Ook een gezond wantrouwen naar de alertheid van vrachtwagenchaffeurs, de opgeklopte sterren van sfeerloze hotels, verborgen agenda’s van politici en producten van reisadviseurs. Voorts bedenkingen met privacy in de virtuele wereld van digitale virtuozen. Doen waar je zelf achter staat en niet om een mode na te volgen. Zelfs het pelgrimeren schijn je alleen goed te kunnen volbrengen met bepaalde merken fietsen, tassen, kleding en zonnebril, danwel rugzak wandelschoenen en energiedrankjes.

Fietsvakantie Trofee Beurs 28febr2009Een grote waardering kreeg ik op de Fiets en Wandelbeurs van 2009 met de toekenning van de Fietstrofee voor het gedurende 25 jaar maken en onderhouden van mijn fietsroutes en gidsen: met een bijbehorend kunstwerkje, overhandigd door de oud-bevelhebber van het Nederlandse leger Dick Berlijn, die zelf met mijn gidsen naar Santiago fietste.

 

Wat zou je anders doen?
Echt anders zou ik niet direct weten. Wel zou ik een andere keer samenwerking zoeken met een fietsorganisatie die mijn werk weet te waarderen en die je kunt vertrouwen.

Heb je andere pelgrimstochten ondernomen?
Daarna nog vele tochten naar Compostela om de routes bij te werken en daarmee blijf ik onderweg.


Clemens is de auteur van onder meer de uit drie delen bestaande fietsroute ‘Van Haarlem naar Santiago’. Na meer dan 25 jaar de als klassiek veronderstelde fietsroute van Nederland naar Santiago de Compostela. Ook heeft Clemens samen met Aart van Rossum de tweedelige fietsroute ‘Langs Oude Wegen en Pelgrimssteden’, van Aken naar Oloron Ste Marie en van de ‘Camino del Cid’, van Valencia naar Burgos.

StJacobsroute_deel1 (klein)

StJacobsroute_deel2 (klein)StJacobsroute_deel3 (klein)

bestelknop_pelgrimwijzer_150px